De Thiérache windmolenvrij

De toekomst van de Thiérache:
regionaal natuurpark of industrieel windmolengebied?

Aan alle bewoners van de Thiérache, in het bijzonder van de gemeenten Coingt, Nampcelles-la-Cour, Dagny-Lambercy, Harcigny, Plomion, Bancigny, Jeantes, Saint-Clément, Besmont, Iviers, Vigneux-Hocquet, Cuiry-lès-Iviers, Dohis, Hary, Renneval, Morgny-en-Thiérache, Thenailles, Braye-en-Thiérache

Ongetwijfeld zult u de afgelopen tijd gehoord hebben van de plannen die er zijn om op het grondgebied van de gemeenten Coingt, Nampcelles-la-Cour en Dagny-Lambercy in totaal negen windmolens te plaatsen.

Onder veel inwoners heerst onduidelijkheid en onrust over de negatieve gevolgen van plaatsing van deze molens. De windmolenbedrijven organiseren weliswaar informatiebijeenkomsten, maar wijzen daarin uiteraard alleen maar op de voordelen van windenergie. Ook de gemeentebesturen die voor plaatsing zijn, zien alleen maar voordelen en informeren hun inwoners niet over de nadelen. Er is kortom veel behoefte aan informatie, niet alleen over de gevolgen maar ook over de besluitvorming rondom de plaatsing. Om die reden hebben wij – een aantal verontruste inwoners uit bovengenoemde gemeenten – deze circulaire gemaakt.

De procedure van een aanvraag om windmolens te plaatsen

Frankrijk heeft dringend behoefte aan alternatieve stroombronnen. Kerncentrales lopen op hun eind en nieuwe bouwen is in deze tijd eigenlijk geen optie. De overheid heeft begin deze eeuw zeven regio’s aangewezen waaronder Picardie waar windenergie moet worden gewonnen. Van elke regio is een uitgebreide studie (‘Schéma Régional’) gemaakt, waarin wordt ingegaan op alle denkbare aspecten. Om de achterstand in te lopen, heeft de regering Hollande begin 2015 de beperkingen voor plaatsing fors verminderd. Zo is de afstand windmolen-woonbebouwing teruggebracht van 1.000 naar 500 (!) meter en zijn de aangewezen gebieden van de ‘Schéma’s’ losgelaten en mogen windmolenbedrijven het nu overal “proberen”. Grondbezitters, veelal veeboeren en akkerbouwers, worden door deze – vaak buitenlandse – windmolenbedrijven benaderd met lucratieve contracten; de huuropbrengst per windmolen kan al gauw oplopen tot meer dan € 10.000 per jaar. Voor veel boeren is dit een welkome aanvulling op hun inkomen.

Om tot plaatsing van windmolens over te kunnen gaan, heeft een windmolenbedrijf echter wel toestemming nodig van de gemeenten, op wier grondgebied de molens komen. In de besluitvorming spelen de burgemeesters een cruciale rol. Zonder hun toestemming kan er geen onderzoek (Étude d’Impacts) plaatsvinden, en zonder onderzoek geen plaatsing. In ruil voor die toestemming wordt deze gemeenten door het windmolenbedrijf een jaarlijkse financiële vergoeding in het vooruitzicht gesteld, als de plaatsing doorgaat. In het geval van Coingt (3 windmolens), Nampcelles-la-Cour (5) en Dagny- Lambercy (1) is dit in totaal € 40.000, een bedrag dat naar rato van het aantal windmolens zal worden verdeeld. Daarnaast ontvangen de betrokken Communautés de Communes, samenwerkingsverbanden tussen gemeenten, jaarlijks een subsidie van € 130.000. Bij het project ‘Grand Cerisier’ zijn drie Communauté’s betrokken, per Communauté dus € 130.000. Al deze vergoedingen zijn begrijpelijkerwijze zeer verleidelijk, want gemeenten komen altijd geld tekort – zeker nu de Franse staat sinds een aantal jaren steeds minder geld beschikbaar stelt aan lokale besturen.

Als de onderzoeksresultaten positief zijn en de gemeenteraad voor plaatsing is/blijft, dient er volgens de wet nog een openbare enquête plaats te vinden. Deze enquête zal onder auspiciën van het departement in 2018 – op zijn vroegst in maart, op zijn laatst in het najaar – plaatsvinden en is bedoeld voor alle mensen die in een straal van 6 km rondom de te plaatsen windmolens wonen. Al die inwoners, Fransen zowel als niet-Fransen, mogen zeggen òf en waarom ze voor of tegen plaatsing zijn. De uitslag van die enquête wordt samen met het standpunt van de gemeenteraad vervolgens voorgelegd aan de prefect van het departement Aisne. De prefect is degene die uiteindelijk beslist of er wel of geen windmolens worden geplaatst.

In Nampcelles-la-Cour heeft de vorige burgemeester toestemming gegeven om een onderzoek uit te voeren. De huidige burgemeester en de raad zijn unaniem tegen de komst van de windmolens. Ook de inwoners zijn geraadpleegd; een meerderheid sprak zich uit tegen de komst van de windmolens. Echter: omdat de kerk dringend gerenoveerd moet worden en het hiervoor benodigde geld via de financiële compensatie van het windmolenbedrijf kan worden geregeld, gaan er stemmen op om toch voor plaatsing te kiezen. Er is hierover nog geen definitieve beslissing gevallen.

In Coingt en Dagny-Lambercy hebben de burgemeesters, zonder de inwoners vooraf te informeren of te raadplegen, vóór plaatsing gekozen en toestemming gegeven voor bovengenoemd onderzoek. Dit onderzoek is inmiddels verricht – door Renewable Energy Systems (RES), een multinational met hoofdkantoor in Engeland, die ook de windmolens gaat plaatsen als het zover komt. Volgens RES liggen de complete resultaten van het onderzoek voor de bewoners pas ter inzage in de Mairie tijdens de openbare enquête, die vier weken in beslag zal nemen. Daarbij is 1 x per week een ambtenaar van het departement ’s avonds aanwezig om vragen te beantwoorden.

De gemeenten Jeantes en Bancigny zijn tegen, zij zagen af van het geboden geld en gaven geen toestemming, noch voor een onderzoek, noch voor het eventueel plaatsen van leidingen over hun grondgebied, transport van materieel etc. Dit houdt in dat er op het grondgebied van Jeantes en Bancigny – althans voorlopig – géén windmolens kunnen worden geplaatst. Wat niet wegneemt, dat zij desondanks toch geconfronteerd kunnen worden met windmolens. Als bijvoorbeeld de drie windmolens in Coingt er komen, zullen ze precies op de gemeentegrens met Coutenval (= gemeente Jeantes) komen te staan. Voor sommige inwoners van Coutenval betekent dit op een afstand van nog geen 600 meter! Voor de bewoners van Coingt zal de afstand tot de windmolens 830-1.500 m bedragen, voor die in Nampcelles-la-Cour 750-1.320 m en Dagny-Lambercy 900-1.500 m. Voor Bancigny, Plomion en Harcigny geldt hetzelfde als voor Coutenval: mocht de plaatsing in Nampcelles-la-Cour doorgaan, dan worden inwoners van Bancigny en Plomion geconfronteerd met een windmolen op nog geen 1.000 m van hun huizen en van Harcigny op 1.750 m.

Het ‘kapitaal’ van de Thiérache

De Thiérache, in de 19e eeuw een van de rijkste streken van Frankrijk, wordt gevormd door een idyllisch landschap van bossen, riviertjes, glooiende weilanden en akkers, hier en daar nog door hagen (bocages) omzoomd. Haar roerige geschiedenis is gematerialiseerd in de talrijke middeleeuwse kerken, klein maar indrukwekkend doordat ze als forten dienden (églises fortifiées). Het kerkje in Jeantes met fresco’s van de Nederlandse kunstenaar Charles Eyck is daar een van de mooiste voorbeelden van. Nog een plus, van heel andere orde: de zwartblauwe nachten die de sterren ongekend helder laten uitkomen, onbeschadigd door licht- en luchtvervuiling. Tenslotte is de fauna van de Thiérache de laatste jaren opmerkelijk verrijkt met de komst en/of toename van voor deze streek zeer zeldzame vogelsoorten als de zwarte ooievaar, zilverreiger en kraanvogel. De Thiérache heeft kortom de potentie om in de nabije toekomst uit te groeien tot een Parc Régional.

De lieflijke Thiérache is meer dan vijftig jaar geleden al ontdekt door buitenlanders – veelal Nederlanders en Belgen – die er een vakantiehuis hebben of er zelfs permanent wonen. Zij komen voor de natuur, de rust en de ‘echtheid’ van het simpele Franse landleven. Ze kopen er een huis, meestal een bouwval, en renoveren die in de oorspronkelijke stijl. In veel dorpjes is 10-25% van de bewoners van Nederlandse of buitenlandse afkomst. Bijna iedereen doet moeite om actief deel te nemen aan het sociale leven van deze kleine Franse dorps- gemeenschappen, die dat op hun beurt zeer waarderen. De laatste jaren wordt de Thiérache door steeds meer buitenlandse toeristen ontdekt. Dit alles geeft een welkome impuls aan de kwetsbare economie van de streek.

Wat zijn de nadelige gevolgen van plaatsing van de windmolens?

Op de locaties in Coingt, Nampcelles-la-Cour en Dagny-Lambercy gaat het om turbines van de allerzwaarste categorie, met een tiphoogte van maar liefst 180 meter! Dat is even hoog als het hoogste gebouw van Nederland (de Euromast in Rotterdam) en maar liefst 105 m hoger dan de kathedraal van Laon (75 m). Ter vergelijking: de windmolens bij Montcornet zijn ‘slechts’ 120 m hoog.

Omdat deze turbines zo’n groot vermogen hebben, kunnen bewoners in de directe omgeving (600-1.500 meter) geluidsoverlast ervaren. Enerzijds door het geluid van de mechanisch bewegende delen, anderzijds door het zgn. infrageluid – het specifieke laagfrequent geluid dat niet is te horen maar waar je wel ziek van kunt worden. Overdag is het geluid van windmolens vaak niet waarneembaar, doordat ook veel ander geluid aanwezig is. ’s Nachts zijn ze beter te horen, wat kan leiden tot slapeloosheid. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken, dat het geluid van windmolens als storender wordt ervaren dan geluid van bijvoorbeeld een snelweg of vliegtuigverkeer. Dit is al het geval bij een zeer lage geluidsbelasting. In sommige landen zoals Zweden gelden daarom voor agrarische gebieden strengere normen dan voor woonwijken in steden.

Er is inmiddels voldoende wetenschappelijk bewijs dat de stress ten gevolge van chronische hinder of het gevoel dat door de windturbines de omgevings- of levenskwaliteit afneemt, een negatieve invloed kan hebben op de gezondheid en het welbevinden van mensen die in de buurt van windturbines wonen. Er bestaat een sterk verband tussen de mate waarin windmolens als landschapsverstorend worden gezien en de mate waarin mensen gezondheidsklachten ervaren van de turbines. Onderzoeksresultaten laten namelijk zien dat als je positief tegenover windmolens staat, je er minder snel last van zult hebben. En mensen die de windmolen(s) niet kunnen zien, ondervinden minder snel last van het geluid dan mensen die ze wel kunnen zien. Ook bestaat er een sterk verband tussen economisch voordeel en gezondheidsklachten. Omwonenden die een dergelijk voordeel hebben, hebben over het algemeen helemaal geen last van geluidsoverlast en hebben minder gezondheidsklachten dan omwonenden die geen economisch voordeel hebben van de molens.

Ook zal er sprake zijn van aanzienlijke horizon-en lichtvervuiling. De windmolens zullen door hun afmetingen en zichtbaarheid over grote afstand (tientallen kilometers) een enorme impact op de ruimte in het landelijk gebied hebben. Slagschaduwvorming en lichtschittering zorgen daarbovenop voor extra hinder in de directe omgeving. ’s Avonds en ’s nachts geven de turbines een knipperend licht. Hoe dat eruit gaat zien, is nu al zichtbaar met de in 2015 geplaatste zendmast bij Landouzy-la-Ville, die ’s nachts bij helder weer in bijna de hele Thiérache is te zien. Het betekent straks niet één knipperlicht, maar een veelvoud daarvan.

Verder noemen we nog de serieuze bedreiging en vernietiging van fauna: vogels, vleermuizen en insecten die terecht komen in de wieken. Onderzoekers hebben vastgesteld, dat zware/hogere turbines aanzienlijk meer slachtoffers veroorzaken dan lichte/lagere. De Thiérache is extra kwetsbaar omdat er veel vogeltrekroutes overheen gaan. Verder zijn dieren, net als mensen, gevoelig voor geluidsoverlast. Berucht is het recente voorbeeld van een boer in Vervins, wiens koeien na plaatsing van molens op zijn grondgebied van de ene op de andere dag geen melk meer gaven. Het uiteindelijke gevolg was dat hij zijn bedrijfsvoering moest staken.

Een windmolen met wieken van wel 90 meter in je achtertuin (of voortuin) levert geen fraai uitzicht op en is geen goed nieuws voor wie zijn huis wil verkopen. Uit wetenschappelijk onderzoek en jurisprudentie is gebleken, dat plaatsing van windturbines zal leiden tot waardedaling van onroerend goed binnen een straal van 2 km van de windmolens.

Ook zijn er ingrijpende aanpassingen in de plaatselijke infrastructuur nodig om de windmolens op hun plek te krijgen. Voor deze zware turbines zijn enorme betonnen funderingen noodzakelijk. Dit alles zal leiden tot een enorme bouwoverlast in en rond de betreffende dorpen gedurende een lange bouwperiode, totaal meer dan een jaar. Ook kan er sprake zijn van economische schade door bouwactiviteiten.

Tenslotte blijkt uit veel onderzoeken dat de (mogelijke) komst van windmolens voor veel sociale onrust in kleine dorpsgemeenschappen zorgt. Verhoudingen tussen voor-en tegenstanders verzuren, buren spreken niet meer met elkaar, vriendenkringen en zelfs families vallen uit elkaar.

Alternatieven

In juridische zin gaat het om private contracten tussen een windmolenbedrijf (multinational) en enkele grondbezitters die financiëel profiteren, echter met vergaande negatieve konsekwenties voor de openbare ruimte en het woon-en leefgenot van een grote groep inwoners in de Thiérache. Het huidige systeem, waarbij windmolenbedrijven feitelijk vrij spel hebben, heeft een onbegrensde wildgroei tot gevolg: waar het kan, worden ze ook geplaatst. Wij vinden dit een ongewenste ontwikkeling en zijn van mening dat er vanuit het departement meer regie moet worden gevoerd om deze wildgroei aan windmolens, die zorgen voor geluidsoverlast en aantasting van de landschappelijke en cultuurhistorische waarde van de Thiérache, te voor-komen. Dat zou kunnen door bijvoorbeeld kleine windmolenparken aan de randen van de Thiérache te situeren (zoals bij Montcornet al het geval is), op ruime afstand van bewoning, met als resultaat geen directe geluidsoverlast voor omwonenden en geen aantasting van de landschappelijke ruimte.

Daarnaast pleiten wij voor een departementaal beleid waarin binnen de Thiérache meer ruimte komt voor centrale en decentrale energiewinning via zonnepanelen, waardoor windmolens nu en op termijn overbodig zijn. De nieuwe regering Macron maakt de komende vijf jaar 15 miljard euro vrij om fossiele energie te vervangen door duurzame energie. Hiervoor worden verschillende subsidiefondsen gecreëerd, waar zowel bedrijven als particulieren een beroep op kunnen doen. Bij wijze van experiment zijn voorlopig alleen de regio’s Île-de-France en Picardie hiervoor geselecteerd. Wij denken dat dit voor het departement Aisne een ideale kans is om deze subsidies vooral te investeren in zonnepanelen, die een prima alternatief kunnen zijn voor de horizonvervuilende en geluidsoverlast veroorzakende windmolens.

Voor de iets langere termijn zouden het departement en de inwoners van de Thiérache zich moeten inspannen voor de toekenning van een beschermde status aan de Thiérache als Parc Régional, vanwege het unieke landschap, haar rust en ruimte – een steeds zeldzamer goed –, haar bijzondere flora en fauna en haar karakteristieke cultuurhistorische monumenten (w.o. de gefortifiëerde kerkjes).

Wordt de Thiérache in de nabije toekomst een Parc Régional of wordt het een industrieel windmolengebied?

Het antwoord op deze vraag kunt u nú mede bepalen, door uw stem te laten horen!

Wat kunt u doen om plaatsing van de windmolens te voorkomen?

Neem deel aan de openbare enquête!

Woont u binnen een straal van 6 km rond het windmolenproject en bent u inwoner van Coingt, Nampcelles-la-Cour, Dagny-Lambercy, Harcigny, Plomion, Bancigny, Jeantes, Saint-Clément, Besmont, Iviers, Vigneux-Hocquet, Cuiry-lès-Iviers, Dohis, Hary, Renneval, Morgny-en-Thiérache, Thenailles of Braye-en-Thiérache, dan kunt u uw mening geven in de openbare enquête. Deze zal in 2018 worden gehouden en vindt plaats in uw gemeente.

Teken de petitie!

Daarnaast starten wij een on line petitie – gericht aan de prefect van het departement Aisne, de heer Nicolas Basselier – tegen de mogelijke plaatsing van negen windmolens in Coingt, Nampcelles-la-Cour en Dagny-Lambercy. Niet alleen de inwoners van bovengenoemde gemeenten, maar alle andere inwoners van de Thiérache en daarbuiten kunnen deze petitie tekenen. Uw privacy blijft daarbij altijd gewaarborgd: de namen van de ondertekenaars zullen uitsluitend bekendgemaakt worden aan de prefect van het departement Aisne, de heer Nicolas Basselier.

–––––––––––––––––––––––––––––––––

 De Thiérache windmolenvrij!

Ondergetekende is voor:

– duurzame en schone energie in de Thiérache;

– bescherming van het woon-en leefgenot van alle inwoners van de Thiérache – in het bijzonder van de gemeenten Coingt, Nampcelles-la-Cour, Dagny-Lambercy, Harcigny, Plomion, Bancigny en Jeantes – dat direct bedreigd wordt door de plaatsing van zeer zware/hoge windturbines op minder dan 1.000 meter van hun huizen, met aanzienlijke geluidshinder, horizon-en lichtvervuiling, gezondheidsklachten en waardevermindering van huizen tot gevolg;

– bescherming van het unieke landschap, de fauna en het cultuurhistorische erfgoed van de Thiérache, die onherstelbaar beschadigd en/of vernietigd zullen worden door de plaatsing van windmolens;
– meer regie door het departement Aisne in het plaatsingsbeleid, zodat de onbegrensde wildgroei van windmolens in de Thiérache wordt voorkomen en/of aan banden wordt gelegd;
– het stimuleren van plaatsing van zonnepanelen als alternatief voor horizonvervuilende en geluidsoverlast veroorzakende windmolens;
– toekenning van de beschermde status aan de Thiérache als Parc Régional.

Teken hier de petitie

Abonneer je op dit blog om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen.